Σκηνοθεσία της Ελένης Γεωργοπούλου
ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ: ΕΛΕΝΗ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ
«Ενδιαφερόμαστε πραγματικά και καθόλου στυλιζαρισμένα, να αποκαλύψουμε μαζί με το κοινό, τις ιδιαιτερότητες ενός χώρου, που δεν παριστάνει έναν χώρο βασανιστηρίου, έχει υπάρξει χώρος βασανιστηρίου!»
Δε θα μιλήσουμε για θέατρο σήμερα. Θα μιλήσουμε για σχέσεις. Το κοινό, χτίζει μια σχέση γνησιότητας με το θέατρο, από τη στιγμή που επιλέγει μια παράσταση, ουσιαστικά καθορίζει και αυτά που θα έρθουν. Συναινώντας στο ύφος ή στην αισθητική του, στη γλώσσα που χρησιμοποιεί ή ακόμα και στους εκφραστικούς τρόπους, οι επιλογές του τροφοδοτούν ή περιστέλλουν μια εκφραζόμενη τάση, μια άποψη. Η Θεατρική Εταιρεία Πόλις που πρόκειται να παρουσιάσει την θεατρική παράσταση «Κοραή 4 - Προσβάσιμος χώρος», έχει άποψη και την κοινωνεί στο κοινό του με ειλικρίνεια.
Ο κλειστός, μέχρι σήμερα, χώρος Ιστορικής Μνήμης 1941-1944, πρώην Κρατητήρια της Γκεστάπο, που θα φιλοξενήσει τις παραστάσεις, αποτελεί για αυτούς επιλογή. Πρόκειται για έναν χώρο, που από μόνος του αποτελεί τεκμήριο υπαρκτής χειραγώγησης, κατάφωρης σε χρόνους πολέμου, το ίδιο ουσιαστικής (με φυσική ή λεκτική- ψυχολογική βία), σε χρόνους σύγχρονους. Με την ευκαιρία της παράστασης, ανοίγει στο κοινό και διαθλά, τη σκοτεινιά των σύγχρονων τρόπων -και τόπων- βασανιστηρίου, στους τοίχους ενός κρατητηρίου, συνομιλεί με το παρελθόν και σκιαγραφεί το παρόν. Κάθε λέξη του κειμένου του έργου, ακόμα κάθε παύση ή κρατημένη ανάσα, υπογραμμίζει τη δύναμη του λόγου, να αποκαλύπτει ή να καλύπτει, να διαμορφώνει ή να παραμορφώνει: θέσεις και αντιθέσεις, όνειρο ή πραγματικότητες, επιθυμίες ή ανάγκες. Το έργο της Αιμιλίας Βάλβη, μετέρχεται των μεθόδων που εφευρίσκει ο εξουσιαστικός λόγος για να επιβάλλεται. Πολυπρισματική η αλήθεια του έργου, αν λάβουμε υπόψη μας τις σύγχρονες υπόγειες μορφές δεσμών.
«Τελικά, περί αυτού πρόκειται, το θέμα μας είναι η αλήθεια, η άρση της λήθης, δηλαδή, με έναν πλατωνικό τρόπο», σχολιάζει ο Κωσταντής Μιζάρας (Ίαν). «Ουσιαστικά, θεωρώ πως όλοι μας γνωρίζουμε, πως η ιδιωτικότητά μας, βρίσκεται στην επιλογή μας, να ονειρευόμαστε και πως μόνο αυτή υπάρχει, όμως κάποιος. κάτι. μας μετατρέπει, από συνοδοιπόρους σε βασανιστές, ξεχνάμε να ονειρευόμαστε, αφηνόμαστε.». «Συναινούμε, δηλαδή, με έναν τρόπο, στην ακαλαισθησία, στη μη προσωπική επιλογή, στην αποχή», συμπληρώνει η Αιμιλία Βάλβη. Η Αίμα, μια τυφλή γυναίκα, που η απουσία των εικόνων απ' τη ζωή της -ίσως τελικά των εικόνων που επιτρέπεται να φτάσουν σε μας- είναι η μόνη που έχει πρόσβαση στον ονειρικό κόσμο (στον έρωτα, την ελεύθερη πολιτική δράση, στην πολιτιστική ετερότητα). Η προαίρεσή της, την καθιστά αιρετική. Για το λόγο αυτό, συλλαμβάνεται και ο φορέας της εξουσίας (κυρία Βήτα), χρησιμοποιεί κάθε προσωπική στιγμή του ζευγαριού (Αίμα- Ίαν) και κατορθώνει να μεταστρέψει τον άντρα από σύντροφο, σε βασανιστή. Οι κρατούμενοι, σήμερα, δεν βασανίζονται γι' αυτά που γνωρίζουν, αλλά γι' αυτό που είναι. Κι αυτό που ενοχλεί τους κρατούντες, είναι οι επιλογές ζωής των κρατουμένων, που πρέπει όχι απλώς ν' αλλάξουν, αλλά να πάψουν να υπάρχουν ως τέτοιες, γεγονός που συνεπάγεται την ολοκληρωτική εξόντωση του κρατουμένου. «Η εξουσία, σήμερα ακόμη και στην πιο απολυταρχική της μορφή, έχει πολιτισμένο πρόσωπο. Οι περιοριστικές αποφάσεις, παρουσιάζονται σα μέτρα προστασίας της κοινωνίας, με επιστημονικό τρόπο εξοντώνονται οι αντιστάσεις των ανθρώπων και με το λόγο, οι σύγχρονες «δημοκρατίες», ορίζουν στους πολίτες, τον πιο αυστηρό μονόδρομο: εκείνον που εξυπηρετεί τη διατήρηση του συστήματος, χωρίς αντιστάσεις» επισημαίνει η Μαρία Τσιμά (κυρία Βήτα).
Η παρουσίαση αυτής της σημαντικής δουλειάς, θα ξεκινήσει με τη μορφή ανοιχτών προβών το μήνα Μάιο. Οι νέοι άνθρωποι που αποτελούν τη θεατρική ομάδα, στοχεύουν στην επικοινωνία με το κοινό, όχι μόνο κατά τη διάρκεια της παράστασης, αλλά και όσο χτίζεται αυτή, μέχρι την ολοκλήρωση των προβών της.
Είναι κάπως ασυνήθιστο αυτό. Στην ερώτηση, ωστόσο, αν εντάσσεται σε μια διαδραστική πρακτική, που είναι κάπως της μόδας σήμερα, στο θεατρικό χώρο, η απάντηση της Ελένης Γεωργοπούλου, σκηνοθέτριας της παράστασης, είναι αμφίσημη. «Δεν ξέρω τι είναι μοντέρνο», υποστηρίζει. «Δε θα 'θελα η δουλειά μας να αντιμετωπιστεί ως μια πρακτική, δηλαδή κολπάκι. Άλλωστε, αυτό που κάνουμε, δε σταματά στο μήνυμα του έργου? το μήνυμα κατά την άποψή μας, είναι πως είμαστε εδώ, έχουμε να πούμε κάτι, επιθυμούμε να μην είμαστε πομποί, θα ήταν κάπως ματαιόδοξο αυτό, μέσα στο συγκεκριμένο χώρο, κυρίως, θέλουμε να είμαστε δέκτες. Ενδιαφερόμαστε πραγματικά και καθόλου στυλιζαρισμένα, να αποκαλύψουμε μαζί με το κοινό που θα παρακολουθήσει τις πρόβες μας, τις ιδιαιτερότητες ενός χώρου που δεν παριστάνει έναν χώρο βασανιστηρίου -έχει υπάρξει χώρος βασανιστηρίου. Χρειαζόμαστε τη συμμετοχή του κοινού, κατά τη διάρκεια των δοκιμών.»
Δεν είναι κάπως βαρύ, ένα τέτοιο έργο για την περίοδο όπου θα γίνουν οι πρόβες και οι παραστάσεις; Θα είναι άνοιξη και ακριβώς έξω από το χώρο αυτό -που ομολογουμένως δεν ήξερα ότι υπάρχει- άνθρωποι σουλατσάρουν στον πεζόδρομο της Κοραή, πίνουν καφέ, τρώνε ντόνατς...
«Μα ακριβώς αυτό είναι το θέμα», απαντά ο Κωσταντής Μιζάρας. «Οι άνθρωποι, αυτό ακριβώς πρέπει να συνεχίσουν να κάνουν. Να χαίρονται, να αγαπάνε, να αγγίζονται. Αλλά, το υπόγειο της Κοραή 4, είναι δίπλα, από κάτω τους. Γι' αυτό, είναι τόσο σημαντικό να συνεχίσουν να ονειρεύονται. Και να κοινωνούν τα όνειρά τους. Και να θυμούνται.»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου